บ้านน้อย น้ำบิคลี่

น้ำไม่ได้แค่ท่วม มันเก็บทุกอย่างไว้ข้างใต้ เงียบและไม่บ่น

อ่างเก็บน้ำบิคลี่อยู่ในพื้นที่ต้นน้ำของแม่น้ำแควน้อย ในเขตกาญจนบุรี ใกล้กับพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร มองจากเบื้องบนเป็นน้ำสีเขียวเทาล้อมรอบด้วยเนินเขาและป่า เงียบสงบอย่างที่น้ำนิ่งมักเป็น

แต่ผิวน้ำที่เรียบนั้นมีเรื่องเล่าอยู่ข้างใต้

เมื่อเขื่อนเขาแหลมสร้างเสร็จในปี พ.ศ. ๒๕๒๗ น้ำไหลท่วมพื้นที่ป่าตะนาวศรีที่อุดมสมบูรณ์ ทับถมป่าดิบเขาและแม่น้ำบิคลี่ลงไปใต้น้ำ พร้อมกับหมู่บ้านของผู้คนที่อาศัยอยู่มาช้านาน

ชาวบ้านกลุ่มหนึ่งที่ต้องอพยพออกมาคือชาวบ้านมั่งจากจังหวัดกาฬสินธุ์ ที่ถูกโยกย้ายมาตั้งรกรากในพื้นที่ใหม่ริมอ่างเก็บน้ำ บ้านน้อยคือหมู่บ้านที่เกิดขึ้นจากการตั้งรกรากครั้งนั้น คนอีสานมาใช้ชีวิตริมน้ำในป่าตะวันตก พาภาษา วัฒนธรรม และความทรงจำของบ้านเดิมมาด้วย

วันที่ผมถ่ายภาพนี้จากเบื้องบน ผมเห็นหมู่บ้านเล็กๆ ริมน้ำที่ดูสงบ บ้านหลังคาสังกะสีเรียงตัวกัน เรือหัวโทงจอดอยู่ที่ท่า ดูเหมือนหมู่บ้านที่อยู่ตรงนั้นมาตลอด

แต่ถ้ามองให้ดี ในช่วงน้ำลด บางครั้งจะเห็นตอไม้เก่าโผล่ขึ้นมาจากน้ำ ซากป่าที่จมอยู่ใต้น้ำมาสี่สิบปี ยังคงอยู่ ยังคงชี้ขึ้นฟ้า ราวกับไม่ยอมลืมว่าตัวเองเคยเป็นอะไร

น้ำบิคลี่สอนว่าความก้าวหน้าและความสูญเสีย มักมาในแพ็คเกจเดียวกัน และคนที่แบกรับต้นทุนนั้น ไม่เคยเป็นคนกลุ่มเดียวกับคนที่ได้รับประโยชน์